aitor

Euskal Herria 2.0 jardunaldietan entzundakoari buruz pentsaten egon naiz. Ez nintzen bertan izan baina YouTuben dauden hainbat bideo entzun eta idatzi diren hainbat jarraipen, ausnarketa (bi, hiru eta lau) eta ondorio (eta bi) irakurri ditut.

Argi dago euskaren egoera hobetzeko zeregin handia daukagula, baina gure ekimenak ondo antolatu eskero gure helburuak lortu ditzakegula uste dut. Hortarako beraz, ideiak konpartitu, helburuak finkatu, ekimenak antolatu eta euskaldun guztioi zuzenduriko proposamena (edo kanpaina) martxan jarri behar dugu.

Ideiak konpartitzeko, asken egunotako EH 2.0 jardunaldiak bezalako gehio antolatzea ideia ona litzateke. Bestalde, sortzen diren ideia guztiak nonbait idaztea beharrezkoa da, agian Wiki batetan. Wiki bat, helburuak finkatzeko eta gure ekimenak antolatzeko modu egokia ere izango litzateke.

Beraz, nere proposamena webgune berri bat sortzea da, euskaldundu.org edo antzeko domeinu bat erabiliz. Webguneak bi helburu izango lituzke: batetik gure ideiak, helburuak eta ekimenak wiki batetan antolatzea; bestetik euskaldun guztioi zuzenduriko euskararen erabileraren aldeko kanpaina egitea.

Wikiaren antolaketaren inguruko ausnarketak beste egun batetarako edo beste norbaiten esku utziko ditut, eta webgunearen edukien inguruan proposamenak egingo ditut.

• Euskararen aldeko aholku arinak (eta zergaitiak): nabigatzailea euskaraz konfiguratu, webguneetan “eu” hizkuntza erabiltzen den marka txertatu, etab.
• Kanpainaren helburuak eta zergaitiak azaldu
• Euskarazko softwarraren zerrenda: OpenOffice, WordPress, etab.
• Euskarazko interneteko zerbitzuen zerrenda: aurki.com, blogari.net, blogak.com, mundua.com, Alesti, etab.
• Euskarazko webguneen direktorioa.

Benoz, adoz zaudete? Egin daitekela uste duzue? Parte hartzeko prest? Zein domeinu erabil dezakezu? Domeinuarena erabaki eta berehala jar dezaket webgunea martxan, Wiki bat instalatu eta lanean hasi. Webgunearen arduradun izateko boluntariorik?

Webgune honen inguruko ausnarketarekin bukatzeko, uste dut webgunea guztiz independientea izan beharko litzatekela eta inolako patroziniorik ez edukitzea.

Gogoeta pertsonal bat gehitzearren, uste dut .EUS domeinua lortzea interesgarria litzatekela, baina ez dut uste guztiz beharrezkoa denik. Bai, euskarazko webguneak errezago identifikatzeko eta munduari existitzen dugula esateko balioko luke. Baina .EUS domeinuak ez ditu euskarazko zerbitzu berriak martxan jarriko, ez ditu eduki berriak sortuko, ez du euskarazko bilatzaile bat sortuko eta seguru ez duela jendea euskarazko zerbitzu eta webguneak erabiltzen hastera bultzatuko. Azken finean jendeak euskaraz aritzeko euskarazko zerbitzuak eta edukiak behar ditu, ez du goi mailako domeinu bat behar.

Dena den, goi mailako .EUS domeinuaren alde nago, baina hau lortu aurretik beste hainbat zeregin ditugu eta gainera, ICANN erakundeari .EUS domeinua sortzeko beharrizanaz konbentzitea ez da erraza izango.

Etiketak: eh20, euskara, euskera, bipuntuzero

Larunbatean, duela egun gutxi iragarri genuen Kiko saltzeko antolaturiko eBay enkantea bukatu egin zen.

Kikoren salmenta hasi zenean, haren salneurria $50.000-eko zen baina azkenean $258.100 dolarretara iritsi egin da. Diru mordoa, 217.000 € baino gehiago edo 36.000.000 pzta inguru. Gehiegitxo esango nuke, baina hori erosleak erabaki behar du.

Zerbitzuak erabiltzaile oso gutxi zituen eta gainera Google Calendar-en konpetenzia du, zeinek produktu hobea merkaturatu duen. Gainera, Kikoren erabiltzaile kopuru baxua kontuan izanik seguraski Kiko-k zerbitzari bakarra erabiltzen du, beraz erosleak Kikoren erabiltzaile kopurua nabarmenki handitzea lortzen badu, zerbitzuaren hosting infraestruktura osoa guztiz diseinatu eta moldatu beharko du.

Beraz, erosleak batik bat Kiko funtzionarazten duen softwarea erosi du. Hainbeste balio du software honek?

Ba esku artean $50.099,99 edo gehiago baldin badituzu duela egun pare bat egun eBay-en enkante gisa salmentan jarri duten Kiko egutegia erosteko aukera duzu. Ez ezazu aukera hau galdu!

Enkantea irabazi eskero funtzionamenduan dagoen Ruby on Rails-ekin eginiko Web 2.0 zerbitzu baten jabe izango zara, zeinek AJAX teknologiari esker interfaz arin eta erabilgarria duen. Aplikazioak PostgreSQL datubase irekia erabiltzen du.

Enkantea irabazi eskero, Kiko egutegiaren kodea osoa, “kiko.com” domeinu izena, egun erabiltzen duten web ostatatze zerbitzua eta softwarraren jabetza intelektuala eskuratuko duzu. Hau da, Kiko zerbitzua osoa eskuratuko duzu.

Eta zergaitik jarri dute Kiko salmentan? Kiko taldekoa zen Richard White-en hitzetan salmentak ez du diru eskasiarekin inolako erlaziorik eta Google Calendar-ek ez die inolako minik egin, agian sinistu beharko genioke… baina ez dut uste inork sinistuko dionik.

Non irakurria: Techcrunch

Jason Calacanis blogen inguruan sorturiko pertsonainirik aipagarrienetako bat da, bera izan baitzen 2005eko urrian 25 milioi dolarren truke AOL-ek erosi zuen Weblogs, Inc. blog-sare kometzialaren sortzailea da.

Ordundik, Calacanis, AOL-en lanean aritu da Netscape web atariaren birjaiotzaren arduradun gisa. Netscapen webgunea berpizteko asmoz, Digg edo Meneame antzeko zerbitzu batean bilakatu dute, hau da, iturri ezberdineko berriak eta istorioak batzen dituen webgune sozial bat sortu dute. Webgune berria ekainaren 15ean martxan jarri zuten.

Netscape-ek Digg-ek baino askoz bisitari gehiago izan arren, badirudi zerbitzuak orain arte ez duela arrakasta handirik izan. Egoera honi amaiera emateko asmoz, duela egun gutxi, Calacanis-ek web sozial garrantzitsuenetako ( Digg, Delicious, Flickr, MySpace, Reddit, etab. ) “top” erabiltzaileei Netscape-era salto egiteagatik hilean 1000 dolar emango diela proposatu zuen.

Zergaitik egin du Calacanis-ek proposamen hau? Hain emaitza txarrak lortzen ari dira Netscape berriarekin? Hain desesperatuak daude? Seguraski, AOL-en dirua eta Netscape-n erabiltzaile mordoa kontuan izanik, beraien intentzioa berehalako Web 2.0 zerbitzu arrakastatsu bat sortzea zela, baina Netscape ez da Digg bezain “cool” edo erakargarria: korporazio handi bat du atzean, haren sorrera ez Digg-en sorrera moduko abentura bat izan, etab. Erabiltzaileek ez dute Netscape-ekin konektatu.

Bestalde, nola eragin dezake proposamen honek web sozialen izaeran? Printzipioz, web sozial hauen abantaila edukiak erabiltzaileengandik eta modu demokratikoagoan aukeratzen direla da, beraz web sozial hauen erabiltzaile aktiboenei bere lanagatik dirua eskeintzen bazaie… Agian istorio mordoa bidaltzen dituzten erabiltzaileen kopurua handitu egingo da eta ondorioz, argitaratutako istorioen kopurua ere handitu eta hauen kalitate jeitsi egingo da… Gertakariei itzaron beharko.

Iturriak: Techcrunch

Noizkoa da Web 2.0 terminoa? Ez dut uste zihurtasun osoz jakitea posible denik, baina modan daraman denbora ( O’Reilly-k modan jarri zuenetik ) baino dexente zaharragoa dela argi dago. Duela 4-5 urte terminoa agertzen zen artikuluekin topo egitea posible izaten zen, baina azkenengo 2-3 urteetako Web 2.0 BOOM honek aurrekoa guztia gure burmuinetik ezabatu duela ematen du.

Lehen, Web 2.0 terminoa ez zen gaur egungo esanahiarekin erabiltzen edo gutxienez ez zuen hain esanahi zabala, Wikipediaren Web 2.0-ren definizioan azaltzen den moduan web semantikoarekin erlazionaturik erabiltzen baitzen.

All Business aldizkariaren 1999.eko Uztaileko edizioan, Web eta Interneten etorkizunari buruz hitzegiten zuen FRAGMENTED FUTURE artikuluan aurkitu dezakezu Web 2.0 terminoaren erabilpenaren lehen adibideetako bat. Lehena agian? Nork daki.

Kasualitatez ere behin baino gehiagotan erabili izan da “Web 2.0″ terminoa. Adibidez, 1999.ean bazen “Conversa Web 2.0” izena zuen web nabigatzaile bat.

Ze izenburu borobila. Web 2.0-tik bueltatxo bat ematen nenbilen eta Web 2.0 zerbitzuen sailkapena egiten duen Web 2.0 zerbitzu batekin topo egin dut, koolWeb 2.0 izena du eta nahiko interesgarria da. Lau bider esaldi berean, ez dago gaizki.

koolWeb 2.0 zerbitzu oso sinplea da: Web 2.0 zerbitzuen zerrenda bat da, non zerbitzuak erabiltzaileen botuen arabera sailkatuak agertzen dira. Zerbitzuak puntuatzeko modua nahiko xelebrea da, “drag & drop” eginez zerbitzu bakoitza zerrendan gora eta behera mugitu dezakezu, honela bakoitzari puntuazioa positiboa edo negatiboa ematen diozu.

Azkenaldian, web programaketaren mundua nahiko aztoratua dabil eta honen erruduna Ruby on Rails izenez ezagutzen den framework-a da. Ruby on Rails, sarritan RoR edo Rails izenez ezaguna, Ruby lengoaian eginiko MVC ( Model-View-Controller ) arkitektura jarraitzen duen web aplikazioak sortzeko framwork-a da.

Rails-en sortzailea, 37signals enpresako David Heinemeier izan zen, enpresa honek eskeintzen duen Basecamp zerbitzua sortzeko egina. Rails eta Basecamp batera sortu ziren, lehena bigarrena garatzen zen bitartean sortzen eta eboluzionatzen joan zen. Pasadan urtean, 2005ean, 37signals-ek Ruby on Rails liberatu egin zuen eta ordundik Open Source komunitatea da framework honen garapenaren arduraduna.

Aspaldi probatu nuen RoR nere lehenego “kaixo mundua” aplikazio eginez, ondoren “How to build a blog engine in 15 minutes with Ruby on Rails” bideo tutoriala jarraitu eta benetako aplikazio bat sortu nuen. RoR-en potentziala oso handia dela argi geratu zitzaidan eta guztiz ulergarria ikusten dut azkenengo hilabeteetan Ruby on Rails-i buruz idatzi eta hitzegin den guztia.

PHP programatzaile ugari Ruby On Rails-en abantailak ikusirik, PHP alde batera hutsi eta RoR erabiltzen hasi ziren, gainera munduko foro guztietan bere erabakiaren arrazoiak eta zergaitiak idatzi zituzten. Honen ondorioz, PHP-ren jarraitzaile amorratu batzu Rails oinarrituriko PHP framework sortzen hasi ziren: Biscuit, CakePHP, PHP on Trax, Symfony (Symfony moda hau baina lehenagokoa dela uste dut, beraz printzipoz ez dago Ruby On Rails-en oinarratua), TaniPHP, etab.

Dexente kuriosoa egiten zait orain dela urtebete inguru liberatu zen framework batek hainbesteko garrantzia hartu izana. Ruby on Rails-en hazkunde ikusgarria honen arrazoi nagusia Web 2.0 moda hau dela esango nuke. Azken finean, Basecamp lehenengo Web 2.0 zerbitzuetako bat izan zen, 37signals oso enpresa Web 2.0-a da, RoR-en webgunearen diseinua ere oso Web 2.0 da, RoR, Ajax eta beste oso Web 2.0 diren teknologien (RSS, etab.) arteko harremana oso estua da, etab.

PHP eta Ruby on Rails-en arteko guda batean sartu gara eta badirudi PHP-ren jarraitzaileak, nahiz eta askoz gehiago izan, RoR-en garaipenaren eta PHP-ren heriotzaren beldur direla. Azken finean, programatzaile gehienok ikusi dugu Ruby on Rails erabiliz ( programatzaile onak EZ garenok batipat ) denbora aurreztu daitekela eta gainera Web 2.0 kontzeptuan automatikoki sartzen garela. Lehenengo abantaila ez dakit garrantzitsua den, baina Web 2.0 izatearena bai, oso garrantzitsua da. Azken finean, Web 2.0 hain da modernoa, hain da cool.

Zend, PHP lengoairekin erlazionaturiko enpresa garrantzitsuena, Ruby on Rails beldur da ere eta horrexegatik hasi zen bere Zend framework-a sortzen. Egin esan ez dut Zend Framework hau probatu ezta dokumentazioa irakurri ere (hau da, ez dakit zer demontre egiten duen) baina gaur egun webguneak, dokumentazioak, etab. duen itzurarekin, ez dut probatu ere egin behar Ruby on Rails-en aurkako guda galduko duela jakiteko. Guda hau irabazi nahi badute hobe izango dute gomendio hauei jarraitzea:

• Zend framework-aren webguneari Web 2.0 itzura gehio eman: txuri gehio, Ajax erabiltzea ahaztu dute, berriak etiketatzea ahaztu dute, logoari “beta” bat falta zaio, etab.
• Dokumentazioa desastre bat, bihurtu ezazue Wiki batea eta agian konpondu egingo dute.
• “Blog bat 5 minututan nola sortzea” azaltzen duen tutorial bat sortu.
• Ajax, Ajax eta Ajax. Aplikazioetan Ajax erabiltzea erreztu, posible bada aplikazioak ez du sekula helbidez aldatu behar, zerbaitetarako daude iframe-ak eta Ajax. Bilatzaileen spider edo motorrek ezer ez aurkitzea ez du inolako inportantziarik.
• Framework-ean Wikiak, RSS, Google AdWords, Google Maps, Technorati eta del.icio.us etiketak, etab. erabiltzeko klaseak gehitu.
• Ez dakit nola egin daitekeen, baina sorturiko aplikazioei, nonbait, “beti beta bertsioan” esaldia gehitu.

Egia esan Zend Developer Zone webguneak nahiko Web 2.0 itzura dauka, “beta” hitza gehitu diote eta guzti, gainera “Categories” hitza erabili beharrean “Related Tags” erabiltzen dute. Emozionatu egingo naiz.

Azkenengo egunotan dexente hitz egin da ajaxWrite zerbitzuari buruz. ajaxWrite, online textu editore horietako bat da, orain arte erabili dugun Microsoft Word edo OpenOffice-a baina web zerbitzu gisa, hau da, zure nabigatzailea erabiliz funtzionatzen duena. Zerbitzu honen egileen hitzetan, hauxe da ajaxWrite:

Microsoft Word-ek duen itzura, sentsazio eta funtzionalitatea berdina baina web bidezko AJAX plataforma baten bidez.

Nahiz eta zerbitzu hauek nahiko inutilak direla pentsatu, orain dela egun batzu zerbitzua probatzea erabaki nuen. Egia esan ez zen oso esperientzia positiboa izan, nere nabigatzailea bapatean eta abisatu gabe itzi egin baitzen. Eskerrak froga bat besterik ez zela, bestela lan osoa galduko nukeen. Gaur berriro frogatu dut eta ez dit aparteko arazorik eman, nahiko ondo dabilela aipatu behar da, Word edo OpenOffice-ek dituzten funtzio garrantzitsu gehienak ditu.

Baina, zerbaitetarako balio ahal du ajaxWrite honek? Word, ordenagailuan instalatzen denez, askoz hobeto eta arinago dabil. Noski, Word-ek diru dexente balio duen bitartean, ajaxWrite dohako zerbitzua da. Baina, OpenOffice ere dohako softwarea da eta Word bezain ondo dabil. Beraz, ze abantaila du ajaxWritek? Nere ustez bat ere ez eta Ajax teknologia erabiltzen badakitela erakusteko aitzaki lelo bat beterik ez dela esango nuke.

Bestalde, duela aste pare bat Google-k erosi zuen Writely eta Zoho Writer zerbitzuak, nahiz eta ajaxWriten oso antzekoak izan, enfoke ezberdina dute: beraien helburua kolaborazioa da, hau da, toki ezberdinetan dauden pertsona talde bati, aldi berean, textu dokumentu bat editatzeko aukera eman.

Writely eta Zoho Writer-ek, bakoitzak bere moduan egin arren, orain existitzen zuen arazo bati konponbide bat ematen diote. Nolabaiteko zentzua duten zerbitzuak dira, zerbitzu erabilgarriak dira.

Digg eta Menéame webguneek izan dute arrakasta ikusirik eta batez ere, azkenengo honek bere kodea libreki erabiltzeko aukera (Affero GPL lizentziapean) ematen duela ikusirik, banekien lehenago edo beranduago euskaldunok gure Digg propioa izango genuela. Baina, egia esan, pentsaten nuena baino lehenago gertatu da eta zabaldu.com du izena.

Uste dut Marxoaren 26ean martxan jarri zutela, baina atzo norbaitek nere Euskera eta teknologia berriak: Jaurlaritzaren diru-laguntza istorioa zabaldu.com-era bidali zuenean konturatu nintzen. Ondoren, Mutilmedia-n aipatu dutela konturatu naiz.

Zabaldu.com-ek Menéame-ren kodea erabiltzen duela ikus dezakegu eta gainera nahiko argi utzi dute, ondo egina. Orrialde ororen behekaldean kodearen lizentziara eta kode originalera garamatzan esteka bi ikus ditzakegu, hortaz gain Ohiko galderak atalean berriro ere, birritan gainera, aipatzen dute. Dena den, Affero GPL lizentziren arabera bere kode propia, aldaketa guztiak barne, deskargatzeko aukera eman beharko lukete eta ez egin duten bezala, kode originala (Meneameren kodea) deskargatzeko aukera eman. Agian, ez dute aldaketarik egin eta horrexegatik…. edo agian ez daukat idearik ere ez eta erratuta nago (eta oso posible da, ez baitut lizentzia irakurri)

Egia esan, pentsatuta neukan antzeko proiektu bat aurrera eramatea, baina nahikotxo lanpetua nago beste gauza batzuetan eta orain arte ez dut denborarik izan. Argi dago zabaldu.com-ek lan dexete aurreztu didala.

Oraintxe zabaldu.com-era berriro sartu eta nere Eusko Jaurlaritzaren diru-laguntzen kritika ez konstruktiboa portadan dagoela ikusi dut. Ze ilusioa! Jeje

Badakit nere pentsamenduek ez dutela inolako interesik sortzen, beraz blog honi morbo teknologiko apur bat emateko asmoz, Web 2.0 ( baina, zer da web 2.0? ) zerbitzuen Top 10 zerrenda bat egitea pentsatu dut.

Horrelako zerrenda ugari daude blogosferan zehar sakabanaturik, beraz bat gehiago egoteak ez dio inori kalterik egingo eta gainera zin egiten dizuet gainerantzekoak baino zertxobait originalagoa izatean saiatuko naizela.

Guzti hau esan ondoren, hemen duzue nere “Web 2.0 zerbitzuen Top 10 zerrenda”:

1. Digg eta Menéame. Informazio interesgarria aurkitu eta sailkatzeko modu oso egoki bat finkatu dutelako, nahiz eta badirudi webgunearen lehen orrialdera heltzen diren edukiak geroz eta kaxkarragoak direla. Dena den, oraindik, lan asko falta da Interneten handitasunean eskutaturiko kalitatezko edukin horiek aurkitzen lagunduko dizkiguten zerbitzua erabilgarriak agertzeko.
2. Gmail. Seguraski web bidezko posta zerbitzu hoberena delako, eta ez 2.5 GB ematen omen dituelako, erabilgarritasun izugarria eskeintzen baituelako.
3. Netvibes. Interneterako “sarrera orri” zerbitzu bikaina eskeintzen duelako, batik bat RSS jarioak irakurtzeko interfaza.
4. Blinksale. Lan errez baina desatsegin bati soluzio sinple bat emateagatik.
5. DropSend. Beharrizan konkretu bati erantzun aparta emateagatik: fitxategia handiak posta btartez bidaltzea.
6. Rallypoint. Etorkizuneko online lankidetza plataformen abiapuntu ederra ezartzeagatik.
7. Rollyo. Betidanik egon den beharrizan bati erantzun ezberdin eta originala emateagatik.
8. Wink. del.icio.us-ek modan jarritako “bookmarking sozial”-ean” oinarrituz eta zerbitzu horren popularitateaz baliatuz etorkizuneko bilatzaile pertsonalisatu eta inteligenteen abiapuntua ezartzeagatik.
9. YouTube. Bideoak modu funtzionalean erakutsi eta konpartitzeko aukera emateagatik, nahiz eta Google Video-ren bisorea dexente hobea izan.
10. Flickr. Orain arte existitzen zuten online albumekin alderatuz aurrera-pause nabarmena suposatu duelako.

Kontuan izan, zerrenda hau egiteko, Web 2.0 terminoaren honakoa esanahia erabili dudala:

Gizakien bizitza hobetzeko asmoz zerbitzu erabilgarri eta sinpleak eskeintzea.

Konturatuko zinen aipatu ditudan zerbitzu batzu (Digg, Menéame, RallyPoint eta Wink) etorkizuneko zerbitzuen abiapuntu moduan definitu ditudala, uste baitut beraietan oinarrituriko zerbitzu praktikoagoak sortu egingo direla.